Doorgaan naar hoofdcontent

Lesje catalogiseren

Wat fijn dat Ingressus naar Leeuwarden wilde komen om ons (catalogiseerders van de mediatheken van Stenden University, Hanzehogeschool en NHL Hogeschool) te informeren over RDA FRBR.
Tja, ik had ervan gehoord. Ik wist dat het er aan stond te komen!
Maar het was goed om bijgepraat te worden, voordat de nieuwe regels moeten worden toegepast.

Het is de bedoeling dat de 'hele wereld'  dezelfde regels gaat toepassen - dus voor iedereen is het even wennen. Officieel gaan de regels al op 1 april in, in de praktijk op 1 juli, of mogelijk pas op 1 september. Maar dan gaat het toch echt gebeuren...!

Eerst kregen we een stukje geschiedenisles, over het ontstaan van de catalogiseerregels.
Uiteindelijk kwam er de ISBD, waarmee je vandaag de dag niet meer uit de voeten kunt, in de wereld van internet en informatie.

Terug naar de basis, gaan we, met de Functional Requirements for Bibliographic Records (FRBR) uit 1997. Het is samengevat in een heel dik boekwerk, waar geen doorkomen aan is. Gelukkig dat we dat niet helemaal hoeven door te nemen!

Kortom:
In de toekomst gaan we uit van de gebruiker. En wat wil de gebruiker?
Die wil FISO, oftewel  "find identify select and obtain".

Cruciaal zijn de vier entiteiten (vergeet ze nooit, en ga ze hanteren!): werk, expressie, manifestatie, exemplaar!



  • Werk - de bron zit in het hoofd van de creator, het hoeft niet te bestáan, er is nog geen fysieke vorm, geen beschrijving
  • Expressie - is nog steeds abstract, het gaat om de vorm van de uitvoering, een bepaald arrangement, etc. Vooral voor openbare bibliotheken een interessante optie
  • Manifestatie - nu is de informatie op een drager gezet, is uitgegeven. Dit wordt vertaald naar het algemene niveau in het GGC (catalogiseeromgeving)
  • Exemplaar - Daar hebben we dan het item in de fysieke vorm

Wat van groot belang is zijn de verschillende, vele, relaties tussen de vier entiteiten (dwarsverbanden). Ook als je behoefte hebt aan méer ingangen, dan mag dat, maar je mag nooit ingangen van anderen weghalen.

De resource heeft altijd gelijk, dus de auteur die op de flap staat bijvoorbeeld neem je over! Je baseert je beschrijving op het harde document, wat voor je ligt. De minimale beschrijving mag nooit tot discussie leiden (eenduidigheid). Gelukkig komen er checklisten, om het gemakkelijker te maken, in de praktijk, en om de standaardisatie door te voeren.

Wat je werksituatie, de dagelijkse praktijk, betreft, op een dag, binnenkort, moet je het gewoon gaan 'doen'. Spring in het diepe, en pas de regels toe. Je zult merken, na wat oefenen, heb je het door.
Er komt trouwens wel een helpdesk bij de KB die je vragen direct wil beantwoorden.
Ook worden er workflows aangemaakt. In ieder geval voor het inwerken van 'simpele' boeken. En je kunt ook zelf workflows aanmaken en die online zetten.

Voorheen had je de relationele database, daarna een hiërarchische database, en nu gaan we op naar de 'graph databases'. De informatie wordt dan opgeslagen als losse informatie-eenheden. En die losse entiteiten worden verenigd via een vorm van 'verwantschap'. 


De les werd besloten met een aantal praktische trucs en tips voor de komende tijd qua catalogiseerpraktijk. Bijvoorbeeld de KMC's 0501 0502 0503, het auteursveld bij de 3000. De transliteratieknop, ook handig om te weten. Je kunt ook scripts toevoegen, om het werkgemak te vergroten. Die kun je zelf maken (de simpele), of laten maken door een programmeur (de ingewikkelde).

Het spannende is, om nu straks te beginnen. En misschien gaan we voor onszelf, als team, nog eens een praktische workshop inplannen. We 'gooien' dan een aantal willekeurige informatiedragers op tafel, en we gaan met zijn allen aan de slag.

Kijken hoever we komen. En leren van elkaar.

Foto's: Huizenga, cop. 2013

Reacties

Populaire posts van deze blog

HTS reünie

Vrijdag ben ik naar de reünie geweest van de HTS Leeuwarden-Vondelstraat van NHL Hogeschool . Het was leuk om zoveel oud-studenten en oud-collega's te ontmoeten. Veel studenten herkende ik echt niet meer..... maar ook heel veel wel... en ik vond het leuk om te horen waar ze zoal terecht zijn gekomen. Ook fijn was het om oud-collega's, veelal met pensioen, te spreken. Tja, er is veel veranderd, dus veel nostalgie , en oh-ja's .

Wandeling in Decemberlicht

  Zaterdagavond een winterse wandeling gemaakt in het decemberlicht en ik kwam gelijk een motto voor het nieuwe jaar tegen. Bij dezen aan een ieder die dit leest: “ Een voorspoedig 2026 ”!

Machtswellust

“ Een van ons ” van Elizabeth Day is een echte page-turner. Ik las het boek in twee dagen ademloos uit, De roman legt op satirische wijze de vileine kanten van de politiek en de standenmaatschappij in het Verenigd Konkinkrijk bloot. Ben Fitzmaurice wil de nieuwe premier van Engeland worden. Op jacht naar Downingstreet 10 moet alles daarvoor wijken. Schandalen worden onder het tapijt geveegd, en alle familieleden moet meegaan in de politieke ambities van Ben.  Totdat de bom barst, en Ben en zijn geldschieter worden ontmaskerd als doortrapte en samenzwerende machtswellustelingen. Ben moet daarna de gevangenis in voor een aantal maanden. Maar hij komt er uit als een gelouterd mens. Hij zegt de politiek én publieke functies vaarwel en belooft zijn verdere leven te wijden aan zijn eigen gezin, en aan vrijwilligerswerk in de verslavingszorg. Een boek over loyaliteit en bedrog, wraak en ontmaskering.     PAG.46